written by
Magelaan

Starter? Kies je voor een eenmanszaak of vennootschap?

Starterstips Juridisch Startersformaliteiten 7 min read

Waar kies je voor als starter? Voor een eenmanszaak of vennootschap? In ieder geval niet de gemakkelijkste keuze, want zoals alles in het leven is dit geen zwart-witverhaal, zegt Hannelore Suys, Client Advisor Entrepreneur bij Securex. Hannelore gaf input over de voordelen en nadelen van een eenmanszaak of vennootschap. Je vindt ze in de lijst hieronder.

Eenmanszaak of vennootschap? Voordelen eenmanszaak

1. Makkelijk en goedkoop op te richten

Het enige wat je hoeft te doen om een eenmanszaak op te starten is je ondernemingsnummer aan te vragen. De aanmaak van je ondernemingsnummer kost je 88,50 euro, maar – en dat is meegenomen – de stad Gent betaalt die som terug aan elke starter in Gent.

Dat ondernemingsnummer laat je activeren bij het btw-controlekantoor, tenzij je niet btw-plichtig bent. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de vrije beroepen, die zijn vrijgesteld "omwille van de aard”. Werk je met personeel, dan moet je het ondernemingsnummer ook laten activeren bij de RSZ.

Daarnaast kan je een apart rekeningnummer voor je zaak opstarten, maar dat is geen verplichting. Of je nu over één of twee bankrekeningen beschikt, maakt op fiscaal vlak niets uit omdat in een eenmanszaak de financiën door elkaar lopen. In een eenmanszaak heb je inderdaad geen duidelijk beeld van wat professioneel is en wat privé. In een vennootschap daarentegen is dat onderscheid er wel. Een vennootschap wordt op twee niveaus belast: je hebt de vennootschapsbelasting maar ook de persoonsbelasting. Die dubbele belasting is de reden waarom sommige boekhouders veel van hun startende cliënten aanraden te beginnen met een eenmanszaak. "Eerst even kijken hoe de zaken lopen", vooraleer de stap naar een vennootschap te zetten, met al haar extra formaliteiten en kosten.

2. Grote beslissingsmacht en onafhankelijkheid

Je hoeft aan niemand anders verantwoording af te leggen. Je eigen naam is voldoende. Een eenmanszaak draagt sowieso de gegevens van je rijksregister. De maatschappelijke zetel van een eenmanszaak is altijd het adres waarop je gedomicilieerd bent. Huur je een kantoortje? Dan wordt dat het adres van de vestiging.

3. Geen minimumkapitaal of notaris vereist

Je hebt inderdaad geen minimumkapitaal nodig en je hoeft ook geen oprichtingsakte op te stellen. Bij de start van een vennootschap daarentegen is zo’n oprichtingsakte wel nodig. Voor de oprichting van een BV, CV of NV moet je zelfs langsgaan bij de notaris en een officieel financieel plan voorleggen.

4. Vereenvoudigde boekhouding en weinig formaliteiten

De boekhouding van een eenmanszaak is een vereenvoudigde (‘enkelvoudige’) boekhouding. Bovendien ben je heel wat flexibeler in het wijzigen van bepaalde zaken. Wil je een bedrijfsverandering of aanvulling doorvoeren, dan kan je dat met een gerust hart overlaten aan het ondernemingsloket. In een vennootschap daarentegen kan je bepaalde zaken alleen maar wijzigen na het organiseren van een algemene vergadering.

Eenmanszaak of vennootschap? Nadelen van een eenmanszaak

1. Privévermogen blootgesteld aan financiële risico’s

In een eenmanszaak ben je onbeperkt aansprakelijk. Mocht je in slechte financiële papieren komen te zitten, dan wordt je hele hebben en houden aangeslagen. Wil je je privé-kapitaal beschermen, dan richt je beter een BV, CV of NV op. Het voordeel van de dubbele boekhouding in die vennootschappen is dat je balans volledig in evenwicht is, en dat is iets wat je niet 100% hoeft na te streven in een eenmanszaak.

2. Inkomsten belast in personenbelasting aan progressief tarief

Hoe meer inkomsten je hebt, hoe meer belastingen je betaalt via je personenbelasting. De vennootschapsbelasting staat vast op 33%. Dat kan uiteraard ook een nadeel zijn. Je betaalt immers meer dan alleen die vennootschapsbelasting. Ook wat je jezelf aan loon uitkeert, is onderhevig aan de personenbelasting. Je betaalt in een vennootschap dus dubbel. Dat is meteen de reden waarom bepaalde boekhouders je de raad geven even te wachten met het opstarten van een vennootschap.

3. Eenmanszaak overlaten is complexer dan een vennootschap overlaten

Je kan heel moeilijk bewijzen hoeveel je eenmanszaak werkelijk waard is. Een vennootschap daarentegen heeft een dubbele boekhouding die veel transparanter is. En hoewel je altijd de activiteit van een eenmanszaak kan overnemen, is dat niet het geval voor het ondernemingsnummer. Dat nummer is immers gelinkt aan het persoonlijke rijksregisternummer van de oprichter/zaakvoerder. Bij een vennootschap is het anders: daar is het ondernemingsnummer gebonden aan het bedrijf en niet aan een persoon. Stap je als zaakvoerder uit je vennootschap, dan blijft je bedrijf bestaan en kan het worden overgenomen.

4. Faillissement onderneming = faillissement ondernemer

Dat privé en bedrijf samenlopen is wellicht het grootste nadeel van een eenmanszaak. Een faillissement van een bedrijf betekent meteen het faillissement van de ondernemer.

Eenmanszaak of vennootschap? Voordelen van een vennootschap

1. Privévermogen niet aansprakelijk bij BV, CV, NV

Je bent als vennoot niet persoonlijk aansprakelijk in een BV (besloten vennootschap), CV (commanditaire vennootschap) en een NV (naamloze vennootschap). Als werkend vennoot in een VOF en CommV daarentegen ben je onbeperkt aansprakelijk. Die laatste twee vormen zijn een tussenvorm:

- de werkend vennoten zijn onbeperkt aansprakelijk,

- je hoeft geen dubbele boekhouding te voeren als je omzet lager is dan een bepaald bedrag

- de oprichting ervan is relatief goedkoop aangezien een niet-notariële oprichtingsakte volstaat.

De VOF en CommV zijn daarom perfect voor mensen die eenvoudig willen samenwerken en geen al te risicovolle activiteiten uitoefenen.

2. Afgescheiden vermogen laat fiscale en sociale optimalisatie toe

In tegenstelling tot een eenmanszaak geeft een vennootschap je de mogelijkheid om het ondernemingsvermogen duidelijk af te scheiden. Dat vermogen komt dan in aanmerking voor het vlakke tarief van 33% vennootschapsbelasting. Je hoeft ook geen sociale bijdragen te betalen op de winst zolang je die in de vennootschap houdt. Een vennootschap is een entiteit op zich, met haar eigen administratie en fiscaliteit. Wat je je als zaakvoeder als loon uitkeert, wordt belast in je personenbelasting. Ook de voordelen van alle aard zoals je auto, huis en nutsvoorzieningen op de zaak, worden beschouwd als inkomsten en komen in aanmerking voor de berekening van de sociale bijdragen.

3. Meerdere mensen kunnen kapitaal samenbrengen

Vennoten – ook aandeelhouders genoemd – kunnen kapitaal inbrengen. De term ‘werkend vennoot’ wordt gebruikt voor personen die werken in de vennootschap waarin ze hebben geïnvesteerd. Ze kunnen de vennootschap vertegenwoordigen als zaakvoerder, maar dat is niet altijd het geval. De term ‘stille vennoot’ gebruiken we voor personen die enkel kapitaal inbrengen maar voor de rest niet in de vennootschap werken.

4. Wegvallen van vennoot betekent niet het einde van de onderneming

Valt er een vennoot weg, dan wordt die afwezigheid administratief geregeld. In de meeste gevallen kan de vennootschap verder blijven bestaan.

5. Faillissement vennootschap betekent niet automatisch faillissement van de vennoten

Wie een BV opstart, daarenboven beschikt over een financieel en businessplan en zich voldoende laat begeleiden, is in principe niet verantwoordelijk voor een eventueel faillissement. Als zaakvoerder moet je uiteraard wel altijd handelen als een goede huisvader. Heb je grove zakelijke fouten gemaakt, dan kan je door de ondernemingsrechtbank aansprakelijk worden gesteld voor het faillissement. Gelukkig doen de meeste ondernemers hun best om hun zaak goed te doen draaien.

Eenmanszaak of vennootschap? Nadelen van een vennootschap

1. Oprichting is trager en duurder

Een vennootschap kan je slechts oprichten door statuten op te stellen en te laten publiceren. Een jurist kan je helpen met een waterdichte oprichtingsakte van een VOF of CommV. Voor de oprichting van een BV, CV en NV is de tussenkomst van een notaris nodig voor het opstellen van de verplichte notariële akte.

2. Toereikend aanvangskapitaal vereist in BV en CV, minimumkapitaal in NV

De vroegere bvba (nu BV genaamd) moest een minimumkapitaal hebben van 18.550 euro. Bij de start moest een derde van dat bedrag effectief betaald worden. Ging de vennootschap overkop, dan functioneerde die 18.550 euro als veiligheid voor de schuldeisers. Met de nieuwe vennootschapswet is er niet langer een minimumkapitaal vereist. Het kapitaal moet wel toereikend zijn om de voorgenomen activiteiten te voeren. Even een voorbeeld: als je je eerste bestellingen plaatst, maar je hebt niet het geld om die bestellingen te betalen, dan is je aanvangskapitaal niet toereikend.

3. Meer boekhoudkundige verplichtingen en andere formaliteiten

Een dubbele boekhouding en een algemene vergadering zijn verplicht in een vennootschap. Beslissingen over het bedrijf moeten worden genomen in de algemene vergadering van vennoten. Die beslissingen moet men opschrijven in notulen en meestal laten publiceren in het Belgisch Staatsblad.

4. Kleinere beslissingsmacht

Een vennootschap is gebonden door verschillende verplicht te volgen procedures in statuten en de wet. Wie een vennootschap heeft, is dus niet meer zo vrij in zijn doen en laten als wie een eenmanszaak heeft.

Nog vragen over keuze eenmanszaak of vennootschap?

Je merkt het, de keuze voor een eenmanszaak of een vennootschap is niet zo gemakkelijk, en is heel wat meer dan een louter financiële keuze. Nog meer informatie nodig? Neem gerust contact op met onze partner Securex. Die helpt je zeker verder.

eenmanszaak vennootschap
Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
Sign up for our newsletter